Đúc mẫu chảy là một trong những công đoạn quan trọng trong quá trình chế tác trang sức. Kỹ thuật này sẽ ảnh hưởng đến chất lượng và hình dáng của sản phẩm. Từ xa xưa, đúc mẫu chảy chỉ được thực hiện bởi những người thợ thủ công có tay nghề cao. Ngày nay với sự xuất hiện của công nghệ in 3D đã thay đổi hoàn toàn công đoạn này từ thủ công truyền thống sang sản xuất công nghiệp hiện đại.

Đúc mẫu chảy: Từ thủ công truyền thống đến kỹ thuật chế tác trang sức hiện đại

1. Nguồn gốc của kỹ thuật đúc mẫu chảy

Kỹ thuật đúc mẫu chảy đã có từ hàng ngàn năm trước đây. Theo nghiên cứu của ngành Khảo cổ học cho thấy từ năm 4550 – 4450 TCN, các đồ trang trí bằng vàng đã có tại khu lăng mộ Varna ở Bulgaria. Những trang sức này có họa tiết và hoa văn rất tinh xảo thể hiện trình độ chế tác đã đạt đến độ hoàn thiện cao.

Cũng trong khoảng thời gian này, người ta cũng tìm thấy trong khu định cư Mehrgarh thuộc Thung lũng Indus những chiếc bùa hộ mệnh được làm bằng đồng. Chúng được chế tác bằng kỹ thuật tương tự cũng đã được phát hiện với niên đại khoảng 4000 năm TCN.

Tại Ai Cập cổ đại, kỹ thuật đúc chảy này cũng được sử dụng rất rộng rãi để tạo ra các tấm đeo ngực, nhẫn và bùa hộ mệnh bằng vàng. Những món đồ trang sức này không chỉ là biểu tượng của sự giàu sang mà chúng còn là chìa khóa cho hành trình của linh hồn bước vào thế giới vĩnh hằng.

Nguồn gốc của kỹ thuật đúc mẫu chảy 

Kỹ thuật đúc chảy cũng được lan tỏa đến Ấn Độ và các nước Đông Nam Á. Dưới triều đại Chola (từ thế kỷ 9-13 SCN), các nghệ nhân đã biết tạc các vị thần bằng sáp. Trong đó phải kể đến bức tượng Nataraja (thần Shiva) nổi tiếng trong điệu múa vũ trụ vô cùng sống động.

Ở châu Âu, kỹ thuật đúc chảy cũng được ứng dụng rộng rãi trong nghệ thuật điêu khắc chân dung các vị thần Hy Lạp và La Mã. Nhưng kỹ thuật này chỉ vươn lên tới mức đỉnh cao khi bước vào thời kỳ Phục Hưng. Leonardo da Vinci và Michelangelo chính là người đã vận dụng kỹ thuật này tốt nhất trong việc chế tác chuông và tượng nhà thờ.

Như vậy, chúng ta thấy kỹ thuật đúc chảy đã phát triển từ nhu cầu làm đồ trang sức của thời cổ đại cho đến chế tác các bức tượng điêu khắc thời kỳ Phục Hưng. Dù trải qua hàng ngàn năm đã qua nhưng nguyên lý cơ bản của kỹ thuật này gần như không thay đổi.

Nguồn gốc của kỹ thuật đúc mẫu chảy 

2. Quy trình đúc mẫu chảy truyền thống 

Dưới đây là 8 bước cơ bản trong quy trình đúc mẫu sáp chảy truyền thống cho các bạn tham khảo:

Bước 1: Tạo mẫu sáp

Quy trình sẽ bắt đầu bằng việc tạo mẫu thiết kế trên vật liệu sáp. Người thợ sẽ điêu khắc khối sáp theo bản vẽ thiết kế. Đối với các sản phẩm phức tạo, người thợ sẽ phải tạo mẫu sáp từng bộ phận riêng lẻ sau đó lắp ráp lại.

Bước 2: Tinh chỉnh mẫu sáp

Khi hình dáng cơ bản của sản phẩm đã được hình thành, người thợ sẽ bắt tay vào tinh chỉnh mẫu sáp để tạo sự hoàn thiện. Tất cả những chi tiết gồ ghề sẽ được mài nhẵn, các khiếm khuyết được sửa chữa và mối nối sẽ được gia cố để đảm bảo chắc chắn.

Bước 3: Tạo khuôn bao bên ngoài

Mẫu sáp được hoàn thiện sẽ được chuẩn bị để đúc bằng cách tạo một khuôn bao quanh đó. Vật liệu được sử dụng là thạch cao, silica, thạch anh và một số hợp chất chịu nhiệt khác…Quy trình thực hiện rất đơn giản mẫu sáp được nhúng hoặc phủ nhiều lần trong vật liệu làm khuôn cho đến khi ổn định.

Tạo khuôn bao bên ngoài

Bước 4: Nung chảy sáp

Sau khi khuôn đã cứng hoàn toàn, mẫu sáp sẽ được nung trong lò có nhiệt độ cao. Lúc này, sáp sẽ tan chảy hoàn toàn nhưng hình dáng của nó đã được giữ lại và một khoang rỗng bên trong được gọi là khuôn.

Bước 5: Đúc kim loại

Từ khuôn thành phẩm, các bạn sẽ cho kim loại nóng chảy (vàng, bạc, đồng…) đổ vào bên trong khuôn rỗng. Hãy đảm bảo vật liệu đúc lấp đầy hoàn toàn trong khuôn. Mọi chi tiết của mẫu sáp lúc này sẽ được tạo thành bởi kim loại.

Bước 6: Làm nguội

Khuôn chứa kim loại sẽ được làm nguội trong khoảng vài giờ để tạo hình sản phẩm cứng chắc.

Bước 7: Phá khuôn

Khi kim loại đã nguội, người thợ sẽ dùng dụng cụ phá bỏ lớp khuôn bên ngoài một cách cẩn thận.

Bước 8: Hoàn thiện

Các sản phẩm vừa mới đúc xong thường sẽ có bề mặt thô ráp và chi tiết chưa được rõ ràng. Người thợ sẽ tiến hàng mài, dũa, đánh bóng và phun cát để hoàn thiện sản phẩm theo đúng yêu cầu kỹ thuật.

Quy trình đúc mẫu chảy truyền thống

3. Sự xuất hiện của công nghệ in 3D đã thay đổi kỹ thuật đúc sáp thế nào?

Công nghệ in 3D xuất hiện đã thay đổi hoàn toàn phương pháp đúc sáp thủ công truyền thống. Công nghệ này cho phép người thợ có thể tạo ra các mẫu sáp có độ phức tạp cao, dễ dàng tùy chỉnh và tiết kiệm thời gian hiệu quả. Dưới đây là những ưu điểm của kỹ thuật đúc sáp bằng công nghệ in 3D cho các bạn tham khảo:

3.1. Độ chính xác cao

So với phương pháp thủ công truyền thống, kỹ thuật đúc sáp 3D có độ phân giải cực cao. Nên các chi tiết thiết kế dù là nhỏ nhất hay phức tạp nhất cũng được tái tạo một cách chuẩn xác.

3.2. Kích thích khả năng sáng tạo

Công nghệ in 3D sẽ giúp các bạn tạo ra các món trang sức có hình dáng phức tạp mà phương pháp truyền thống không làm được. Người thợ thủ công sẽ gia tăng khả năng sáng tạo.

3.3. Tăng cường tốc độ sản xuất

Với công nghệ in 3D quá trình từ lúc lên bản thiết kế cho đến thành phẩm cuối cùng sẽ rút ngắn đáng kể. Điều này sẽ giúp cho doanh nghiệp có thể tăng cường năng suất lao động.

3.4. Sản phẩm có độ chính xác cao

Quy trình sản xuất mẫu sáp được tự động hóa bằng máy móc sẽ giảm thiểu sai số do con người gây ra. Mỗi mẫu sáp được in ra đều có kích thước và chi tiết tuyệt đối chính xác, đảm bảo cho các khuôn đúc đều nhau.

3.5. Sản phẩm có chất lượng hoàn thiện vượt trội

Mẫu sáp in 3D có độ láng mịn cao hơn hẳn so với các mẫu sáp được tạo bằng tay truyền thống. Điều này sẽ giúp cho sản phẩm đạt đến độ hoàn thiện tinh xảo nhất.

Tạm kết: 

Công nghệ in 3D đã giúp thay đổi ngành chế tác kim hoàn truyền thống một cách ngoạn mục. Thay vì phải mất nhiều công sức tạo khuôn mẫu sáp như trước đây. Công nghệ này đã giúp cho doanh nghiệp tạo ra các mẫu sáp đúc nhanh chóng và chính xác đến từng chi tiết.

Nếu các bạn đang có nhu cầu mua máy in 3D phục vụ cho nhu cầu sản xuất. Hãy liên hệ với 3DShapeX để được tư vấn và báo giá ngay nhé!

XEM THÊM:

Thông tin liên hệ:

Công ty 3DShapeX 

Văn phòng Hà Nội: Số 2 Ngõ 53, Phố Dịch Vọng Hậu, Phường Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam

Văn phòng TP.HCM: M4-53 Manhattan, Vinhomes Grand Park, Long Bình, Thủ Đức, TP. HCM

Hotline: 0983 4949 34

Email: info@3dshapex.com